Mới tám giờ sáng. Anh Hậu 49 tuổi, ngụ tại Mễ Trì Thượng, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, gia đình anh có 6 đời làm nghề này.
Những năm trước, vào mùa cao điểm, xưởng sản xuất của anh thường phải làm việc liên tục từ 2 giờ sáng đến 4 giờ chiều, khách liên tục gọi điện đặt hàng, nhiều khi bận quá không nghe máy và bị trách móc. 50-60 kg đã được làm hết trong một buổi sáng. Nhưng năm nay chuông điện thoại càng to càng tốt, chờ cả buổi sáng, không một cuộc gọi nhỡ nào. Nhiều ngày nay, xưởng sản xuất cốm của anh “không đi được 15 ký”.
Không có đầu ra, ba thùng đá hơn 800 lít chất đầy vàng cốm, tốn hàng triệu đồng tiền điện mỗi tháng. Tôi xin lỗi, tôi xin lỗi, anh ấy đã gọi cho vài người quen trong nam nhưng có người không nghe máy, có người thì tắt máy.
Không chỉ xưởng của ông Hou gặp phải trường hợp này mà cả làng Mei Cui cũng vậy. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, đại dịch và phong tỏa Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến 1.350 làng nghề thủ công ở Hà Nội, chiếm 1/3 số làng nghề thủ công truyền thống của cả nước, đồng thời buộc nhiều nơi phải tạm ngừng sản xuất. Do không nhập được nguyên liệu nên lượng bán buôn và bán lẻ đều giảm mạnh.
Từ đầu vụ thu hoạch lúa đến nay, tiếng cối xay và cối xung quanh làng Maitri yếu dần. Nhiều nhà máy bỏ việc, bụi trắng phủ kín người. Làng Mễ Trì có 96 hộ làm vàng miếng, hơn 300 hộ kinh doanh, chế tác vàng miếng nhưng số lượng ngày càng giảm dần. Ông Nguyễn Đức Đạo, Phó Chủ tịch phường Mễ Trì, cho biết: “Bị ảnh hưởng bởi dịch, hiện có khoảng 80 cửa hàng hoạt động cầm chừng, hơn 10 hộ phải tạm ngừng kinh doanh do bán hàng chậm hoặc không có thu nhập”.
Hơn 30 năm nay, ông Hou đã tiếp bước cha mình và làm nên những bông lúa xanh tốt. Chu Chu Chu Chu Chu Chu, hắn không thể nào quên không khí làm gà cốm từ trong nhà ra nhà công nhiều năm trước. “Hồi đó, cứ tầm ba giờ là gia đình dậy sớm giã gạo, đi chợ sớm. Nhà nào cũng sáng đèn, mọi người vừa làm vừa trò chuyện. Tiếng giã gạo vang vọng cả vùng”. anh ấy nói. .. Sau khi làm xong mẻ đầu tiên, cũng là sáng sớm, mẹ Hou và những người hàng xóm xếp cốm vàng nhẹ rồi rủ nhau đến điểm xuất phát của làng Meisan để bán buôn, những người khác đi chợ Dongkan để mua. dạo chợ Xuân …, Gia đình kéo xe gạo nếp thơm vừa thu hoạch từ dưới đất lên, chuẩn bị cho mẻ gạo nếp mới.
Làng Mễ Trì mỗi năm thu hoạch hai vụ. Gạo dùng để làm cốm vàng phải là gạo nếp cái hoa vàng, còn gọi là nếp vua, có nguồn gốc từ Hà Bắc và có thể thu hoạch trong vòng ba tháng kể từ khi cấy.
Người dân ở Kangcun từng nói đùa rằng: “Một hạt gạo vàng là chín giọt mồ hôi, nhưng một hạt vàng cần chín giọt mồ hôi”. Công phu “Nghi thức Lúa non” Nói từ khâu chọn gạo nếp trong thời kỳ vắt sữa. Khi thu hoạch, những hạt lớn được đập nhỏ rồi nướng trên bếp than hồng trong hai giờ. Khi hạt gạo xanh vừa mềm, sữa căng chuyển sang màu vàng và sữa keo mềm thì để nguội, sau đó xay và đập 5 – 6 lần để thu được những cục đàn hồi.
“Tôi làm cả ngày được 10 đến 15 ký, nhưng lúc đó bán ít lắm, người mua lẻ chỉ cần vài lạng là biết mùi vị rồi. Ngày đó nghèo lắm, không có tiền đong gạo. ”Hou nói. Mẹ chồng đang sàng gạo thì dừng lại. Tay cho biết.
Đã nhiều năm trôi qua, chả gà không chỉ là thức quà để ăn mà còn lưu giữ hồn cốt của người Hecheng. “Khối dẻo có vị sữa non tươi và thơm, nhìn khối là biết mùa thu đến rồi”, chị Nguyễn Nga, 40 tuổi, sống tại quận Hoàng Đài cho biết.
Những năm trước, chị Mai thường đến xưởng vàng ngọc quen thuộc ở làng Mei Cui để đặt làm quà, gửi vào nam, xuất khẩu cho người thân, bạn bè. Bà cho biết: “Nhưng năm nay vì dịch bệnh nên nhu cầu ăn cơm xanh tạm thời gác lại.
Hai ngày trước, chủ nhà máy Nugget cũng gọi điện hỏi mua cho bà vài ký gạo, vì bán chậm nhưng bà A từ chối và chờ vụ sau. “Giờ mua về để tủ lạnh chứ không gửi được”, chị giải thích.
Vụ mùa năm ngoái, gia đình ông Hou đã làm được 2 tấn cốm vàng. Không nhanh như vậy trong vài năm mà đến lễ hội mùa xuân đã bán hết sạch. Đến tháng 4 năm nay, Cốm mới hoàn thành nhưng không được giao kịp, toàn bộ con hẻm bị phong tỏa do một trường hợp nhiễm nCoV. Tất cả cốm vàng đã nát phải được cho vào tủ lạnh. “Mỗi công ty tồn đọng từ 1 đến 4 tấn cốm vàng. Chính quyền cũng đang phối hợp với các phường trong vùng để tìm đầu ra cho sản phẩm nhưng giá đã giảm khoảng 20% so với trước khi có dịch”. phó chủ tịch phường. . Nói.
Sau vụ thu hoạch, đợt dịch thứ 4 bùng phát, ông Hou và nhiều gia đình phải giảm lượng lúa mua từ Dongying, Meiling (Hà Nội) và Bắc Ninh. “Sau khi biết bản dịch, sẽ có rất ít người mua, nhưng tôi không nghĩ rằng mình có thể bán được như thế này”, Hou nói. Từ rằm tháng 7 đến nay, gia đình anh đã nhập hơn 20 tấn gạo và làm 1 tấn cốm vàng nhưng doanh thu giảm 70%. Bây giờ mỗi ngày bán được 5 ký vàng cũng quý lắm.
Xưởng sản xuất vàng miếng của ông Nguyễn Thắng, 50 tuổi, trên phố Miếu Đầm, phường Mễ Trì cũng không khá hơn là bao. Là xưởng sản xuất lớn chuyên phân phối sỉ từ các tỉnh thành vào nam, anh đã làm lại vào đầu tháng 10/2021, thay vì bắt đầu từ cuối tháng 8 như những năm trước. “Trước khi có dịch, mỗi ngày bán được hơn 100 ký, nhưng bây giờ nhiều nhất chỉ được 30 ký, cả làng, cả nước đều bị ảnh hưởng bởi dịch, tôi biết trách ai”, vợ anh Hòa nói.
Anh chị dự định làm thêm hai tuần nữa, nếu sản lượng không tăng, vợ chồng anh Thắng buộc phải nghỉ, chờ bán hết số cốm vàng cũ. Người con trai cả đề nghị Hou đóng cửa xưởng và nghỉ việc. Nhưng Cốm đã theo ông gần hết cuộc đời, ông lại phấn khởi khi thấy lúa trên nương đã bắt đầu trổ bông và nhiều gia đình đã khởi động máy. “Ít nhiều gì vẫn cần phải làm,” ông nói với con trai mình.
Bà Nguyễn Thị Xuân, 80 tuổi, người làm cốm gia truyền gần 70 năm ở làng Vòng, phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy cho biết: “Không riêng gì Mễ Trì mà làng Vòng năm nay lỗ nặng”. Xã hội xa cách, mưa dầm thấm lâu, từ rằm tháng 7 đến nay, vợ chồng chị Xuân mới mở lò được gần 10 ngày. Cách đây một tuần, xưởng sản xuất vàng miếng của chị đã ngừng sản xuất vì không có khách.
“Trong hai năm qua, tôi không có gì, không thể kiếm tiền, và vốn đầu tư vẫn thấp. Gần Fengcun, vẫn còn 10 gia đình vẫn giữ nghề, nhưng tháng này, không có một ai.” “Bà Xuân cho biết. Nhìn cảnh bán cốm giảm mạnh nhưng bà Xuân vẫn cho rằng” do dịch bệnh nên sức tiêu thụ giảm, sau dịch thì nhu cầu mua lương thực là chủ yếu. sẽ tăng”.
“Một phần nguyên nhân khiến sức mua giảm là do thiếu phương tiện vận chuyển. Nhưng sau khi hết dịch, việc vận chuyển liên tỉnh sẽ hoạt động trở lại, việc tồn đọng cốm vàng sẽ được giải quyết dứt điểm”, ông Hầu khẳng định.
Quỳnh Nguyễn
.